چنانکه بار ها اشاره شد،شهر تهران از لحاظ تاریخی سابقه و پیشینه کهن ندارد . لیکن گستره وسیع تهران پیشینه ای برابر با نه هزار سال دارد. منطقه جنوب تهران شهر با عظمت ری یکی از ده ها نقطه کهنسال این گستره قدیمی است.ری(راگا) معروف به « شیخ البلاد » بسیار کهنسال و باستانی است ،و از حیث قدمت با بابل و نینوا پهلو می زند، و از زمان قبل از ماد ها وجود داشته ،که در قرن ششم هجری در اثر حمله مغول ویران گردید .
در تمام حوزه اطراف قصبه حضرت عبدالعظیم و جلگه ورامین و خوار آثار زیادی از دوران های قدیم ایران و مخصوصاً ساسانی متفرق می باشد، و مکرر میسیون ها و محققین فرانسوی و آلمانی و اخیرا آمریکا یی به سراغ آنها رفته خاک های آوار و پرده های جهل را از چهره کهنسال بعضی از آنها بر داشته اند.
بفاصله ده کیلو متری( 9700 متر) در مشرق حضرت عبدالعظیم سمت چپ جاده قدیم خراسان در دامنه کوه های مسگر آباد، در میان دره تنگنایی ، یک آبادی کوچک و بی خانوار جا گرفته است ،که دارایی آن منحصر به چند مزرعه و چند صد درخت انار و انجیر به انضمام توتستان محقری می باشد. تنها نشانه این آبادی چنار های کهنسالی است ،که اطراف استخر کاشته شده، و از دور سروکله خود را به کسانی که از کنار کارخانه غنی آباد نشان می دهد.این بنا هم چون سایر آتشگاه ها که مرتفع یا در بلندی دامنه کوه ها ساخته می شده،بنا گردیده ، بعلاوه ظرافت کاری و علاقه مندی های خاصی در ساختمان بنا بکار رفته است، و شکل متقارن خشک غیر عادی که به آن داده اند، می نماید ،که بنیان این عمارت با علائق مذهبی و مقرارت روحانی توام بوده است .
برای رفتن به محل پس از آن که از جاده غنی آباد وارد جاده خراسان شدند اندکی بسمت جنوب می رود طرف چپ قهوه خانه کوچکی دیده می شود و از پهلوی آن کوره راهی مستقیما ً تا پای زندان می رود.
زندان هارون الرشید،بنایی با هیئت مکعب مستطیل است.ساختمان دو طبقه زندان ارتفاعی برابر با نه متر و طول و عرض مساوی 30/30*30/30متر از سنگ و گچ در حدود 1100سال قبل ساخته شده است.مرحوم حجت بلاغی فاصله زندان تا ری را دوازده کیلومتر یاد کرده است.جمعی بر این نظرند که این بنا متعلق به دوره آل بویه است،هر چند «آندره گدار »با این نظر مخلفت کرده و گفته است،ساختمان زندان از آثار سلجوقیان می باشد.
بنای سنگی مشهور به زندان هارون وجود دارد. در جاهای مختلف بناهای سنگی را به عنوان زندان هارون می شناسند. تالارها و سردرهایی که دارد، زیباست و دسترسی به آن آزاد است.
این بنا هم به نام زندان هارون می شناسند. این بنای تاریخی در حریم شهر ری است که آن را هم به نام زندان هارون یا زندان هارون‌الرشید یا زندان خان می شناسند. به لحاظ تاریخی این بنا مربوط به سده ۴ ه. ق. است و در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۳۴ با شماره ثبت ۴۰۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده که در دامنه کوه‌های مسگرآباد قرار دارد.
برخی گفتند که این بنا آتشکده بوده ., وبرخی گفتند نام این محل زندان هارون الرشید است، اما هیچ سندی مبنی بر زندان بودن این بنا وجود ندارد و در هیچ یک از نسخه های تاریخی در این باره صحبتی نشده است.
بنای زندان به شکل مکعب مستطیل به ارتفاع ۹ متر و به صورت دو طبقه ساخته شده و از درازا و پهنای یکسانی برابر با ۳۰ متر و سی سانتی‌متر بر خور دار است. زندان هارون دارای ساختاری متشکل از لاشه سنگ و گچ و از نظر قدمت متعلق به دوره آل بویه حدود ۱۱۰۰ سال قبل است.
بطور تحقیق نام زندان در قدیم‌الایام بدین بنا اطلاق شده و امروزه هم به همین نام خوانده می‌شود. گذشت زمان و حوادث دوران لطمه زیادی به بنا وارد آورده، ولی تا اندازه‌ای مرمت گردیده‌است. آنچه معلوم است بنای مزبور همان‌طور که از اسم آن بر می‌آید، زندانی از دوران آل بویه بوده و صرفاً بمنظور زندان‌های انفرادی ساخته شده‌است. به عقیده آندره گدار بنای مزبور از زمان سلجوقی است و یکی از استحکامات نظامی آن عصر بشمار می‌آید.[۳]
در این منطقه انارستان های معروف قرار داشت که پر از درخت های انار بوده و در حول و حوش زندان هارون هم می توان آثار آن را دید.
در اطراف این بنا، استخر آبی هم هست که بسیار زیبا و دیدنی است. نمی توان با خودرو به دیدن زندان هارون منطقه 15 رفت. بنابراین برای رسیدن به زندان هارون منطقه 15 باید زحمت پیاده روی هم بکشید.